السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
352
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)
زنى كه عدّهء خود را بر اساس سه ماه آغاز كرده است ، چنانچه پيش از اتمام سه ماه خون ببيند ، عدّهاش از « ماه » به « طهر » منتقل مىشود و بايد سه طهر عدّه نگه دارد ؛ ليكن اگر خون ديدن مرحله دوم يا سوم او به تأخير بيفتد ، به قول مشهور - به جهت احتمال باردارى - تا نه ماه صبر مىكند . در صورتى كه در اين مدّت سه بار خون ببيند يا وضع حمل كند ، از عدّه خارج مىشود . در غير اين صورت بايد پس از نه ماه ، سه ماه عدّه نگه دارد . 10 برخى قدما ميان خون ديدن دوم و سوم تفصيل داده و گفتهاند : چنانچه خون ديدن بار دوم به تأخير افتد ، تا نه ماه صبر مىكند و پس از آن ، سه ماه عدّه نگه مىدارد ؛ اما اگر خون ديدن سوم به تأخير بيفتد تا يك سال صبر مىكند و پس از آن سه ماه عدّه نگه مىدارد . 11 در حكم ياد شده تفاوتى ميان احتمال باردارى و عدم آن نيست ؛ 12 ليكن برخى ، حكم فوق را به صورت احتمال باردارى اختصاص دادهاند . 13 عدّهء زنى كه در بيش از سه ماه يك بار خون مىبيند نيز سه ماه مىباشد . 14 ملاك در ماه ، ماه قمرى است . بنابر اين ، اگر طلاق در اول ماه واقع شود ، با گذشت سه ماه قمرى عدّه به پايان مىرسد ؛ چه هر سه ماه كامل ( سى روز ) باشد يا ناقص ( 29 روز ) ؛ ليكن اگر طلاق در اثناى ماه صورت گيرد ، در چگونگى محاسبهء سه ماه ديدگاهها مختلف است . برخى گفتهاند : ماه ناقص ( ماه نخست ) با دو ماه هلالى و ماه چهارم به مقدار كمبود ماه نخست ، مدّت عدّه خواهد بود . بنابر اين ، چنانچه ماه نخست 29 روز باشد و طلاق در بيستم آن واقع شود ، بايد بيست روز از ماه چهارم به آن اضافه شود و اگر سى روز باشد ، 21 روز به آن افزوده مىشود . 15 برخى ديگر گفتهاند : ماه نخست از ماه چهارم تا سى روز كامل مىشود . بنابر اين ، چنانچه ماه نخست 29 روز باشد و طلاق در بيستم واقع شود ، از ماه چهارم 21 روز به آن افزوده مىشود ، بر خلاف قول نخست كه بيست روز اضافه مىشد . 16